NVPMT

De prijswinnaars

2010
Juryrapport Klaas van Roozendaalprijs 2010

In dit jubileumjaar is de KVR-prijs een oeuvre-prijs: kwantiteit met behoud van kwaliteit. De jury durft zelfs te beweren dat iedereen hier de winnaar ooit gelezen heeft. We durven zelfs te adviseren dat degene die dat niet gedaan heeft zich moet afvragen of hij / zij wel op de juiste ALV en het juiste feest is. Om maar gelijk met de deur in huis te vallen: de Klaas van Roozendaalprijs gaat dit jaar naar Claudia Emck.

Claudia is een bezig bijtje in het PMT land. De meesten van u zullen haar kennen, is het niet van haar presentaties dan is het wel van haar opvallende pro-aktieve verschijning.

Op publicitair gebied werd zij onder meer bekend als vaste columnist in het tijdschrift voor PMT, Klimrek, en van het door haar geschreven boek over stress management training voor psychotische adolescenten.

Haar bibliografie vermeld echter nog veel meer. In de afgelopen 15 jaar zijn er zo’n 70 publicaties van haar naam verschenen, artikelen in nationale en internationale tijdschriften alsmede enkele hoofdstukken in boeken.

Was haar doelgroep eerst vooral de psychotische adolescenten, de laatste jaren gaat het meer over kinder- en jeugdpsychiatrie. Het ging over methodiek, onderzoek, haar visie op PMT, kritische noten over congressen en verschenen boeken, ja waarover niet…

Klaas van Roozendaal was zoals u wellicht weet de eerste die in Nederland wetenschappelijk onderzoek deed op het terrein van beweging en psychiatrie. Hij werkte in het begin als gymleraar in de psychiatrische inrichting Willibrord te Heiloo, en hij raakte gefascineerd door wat hij observeerde: de wijze waarop psychiatrische patiënten zich bewegend verhielden tot hun omgeving vertelde iets over hun psychiatrische toestandsbeeld. Middels wat hij bewegingstherapie noemde probeerde hij de psychiatrische symptomen te beïnvloeden en om dit goed te doen bedacht hij een systeem om de manier van bewegen in relatie tot de psychiatrische symptomen in kaart te brengen. Het bewegingsonderzoek van Van Roozendaal was een feit. In 1973 promoveerde hij op dit onderzoek.

Claudia vertoont nogal wat overeenkomsten met de Van Roozendaal. Ze is net als Van Roozendaal ook geïnteresseerd in het verband tussen psychiatrische stoornissen en bewegen, en in de wederzijdse beïnvloeding hiertussen. Ook haar promotie traject, wat naar verwachting in het voorjaar van 2011 wordt afgerond gaat hierover. Allereerst onderzoekt ze hoe de motoriek van kinderen met verschillende psychiatrische stoornissen verstoord is. Vervolgens wordt ook onderzocht in hoeverre kinderen met beperkingen in de motoriek psychiatrische symptomen vertonen. Door deze twee te combineren hoopt ze de relatie tussen het bewegen enerzijds en psychiatrische problematiek anderzijds verder inzichtelijk te maken. En dat is nog niet alles; een voor ons werkveld belangrijke ontwikkeling wordt nader door haar uitgewerkt: de PsyMot, een diagnostische test die bovendien indicaties zichtbaar maakt voor ons vakgebied, de psychomotorische therapie. En ook dat is weer een overeenkomst met Van Roozendaal.

Anders dan van Roozendaal, beperkt zij zich niet tot de Nederland en positioneert zij zich in een wereld waarin voor psychomotorische therapie  niet direct alle deuren open gaan. Zij zet zich altijd met gedrevenheid, intelligentie en brutaliteit in voor psychomotorisch therapeuten, kleine en grote cliënten, en voor studenten psychomotorische therapie.

We zijn nieuwsgierig naar de resultaten en conclusies van haar onderzoek, maar daar gaan we Claudia kennende vast meer over horen. De afronding van haar promotie maakt ons ook benieuwd naar haar volgende project?? We hopen natuurlijk op veel meer boeiende publicaties voor het werkveld en wellicht weer eens een colum?

Dames en heren, deze prachtige staat van dienst en de betekenis die Claudia Emck heeft voor de PMT zowel inhoudelijk als wat betreft de positionering in het veld, acht de commissie van dusdanige betekenis dat zij Claudia met veel genoegen de prijs bij deze overhandigt.

Master PMT
Contextmapping lichaamsbeleving – KCP Bongaertz
Een door de jury met veel plezier gelezen stuk monnikenwerk. Schrijfster leverde een theoretisch zeer gedegen onderzoeksverslag af in prettige stijl geschreven. Het analytisch niveau is hoog en de uitwerking is zeer gedetailleerd, soms met verlies aan verband en consistentie.
De beschreven kwalitatieve onderzoeksmethode, contextmapping, een methode afkomstig uit de ontwerpwereld  is vernieuwend, interessant, innovatief  en wordt goed en gedegen uitgelegd. Het onderwerp en uitwerking is naar de menig van de jury zeer PMT relevant. Hoewel het onderzoek gedaan is binnen de verslavingszorg ziet de commissie grote mogelijkheden voor een breder gebruik van de methode en de resultaten juíst vanwege het betrekken van comorbiditeit in het onderzoek.
Een kritisch punt t.a.v. de methode zou kunnen zijn dat de gebruikte vormen neigen naar beeldende vormen en dat de vaktherapeutische grenzen en identiteit van de verschillende disciplines in het geding zou kunnen zijn. De visionairs onder u zullen dat zien als een pluspunt.

HBO

Is PMT effectief voor hartpatiënten? – Krista van Berkel

Vlot, beknopt, en helder geschreven artikel over een psychomotorisch programma-evaluatie binnen de hartrevalidatie. Een hoge mate van pmt relevantie omdat pmt geen gemeengoed is in de vaak zo medisch geörienteerde revalidatiewereld. Het artikel tracht een brug te slaan tussen de functionele hartspier en de zich met hart en ziel bewegende mens. Ze geeft een goede uitleg over de onderzoeksmethode die ze heeft toegepast en is zeer kritisch in haar eigen discussie. De kwaliteit van de publicatie en de profilerende kracht die er van uit kan gaan gaf de jury de doorslag om aan dit product de prijs toe te kennen.

Een eervolle vermelding is er voor Nancy Haring’s scriptie Relax! Is it so hard to do? Vanwege het voor HBO-begrippen hoge abstractie en onderzoeksniveau. Zij heeft lef getoond en een sterke eigen mening en visie op de toegepaste relaxatie van Öst bij de behandeling van cliënten met een persoonlijkheidsstoornis.

VU

The clinical Effectiviness of Breathing and Relaxation therapy – Jennie Wakker

Dit is wat de psychomotorische therapie anno nu volgens de jury nodig heeft:  van een stapel vragenlijsten een wetenschappelijk verhaal maken.

De schrijfster maakt een degelijke analyse van subjectieve gegevens, verkregen bij een adem- en relaxatiebehandeling volgens de methode van Dixhoorn. Hiermee neemt zij een belangrijk en relevant PMT onderwerp ter hand. Schrijfster maakte gebruik van een ingewikkelde onderzoeksmethode rondom klinische significantie. Maar juist die klinische significantie toont op individueel cliëntniveau de effecten van de gevolgde behandeling. Het onderzoeksverslag is helder in taalgebruik en bevat een goed kritische discussie. Door methodologische onderzoeksproblemen, o.a. de gebruikte vragenlijsten en de niet helmaal volledig uitgelegde methode, is het onderzoek nog net niet evidenced based.

Bovenal hebben de inhoud en resultaten van het onderzoeksverslag een grote praktische bruikbaarheid.

2009
Juryrapport Klaas van Roozendaalprijs 2009 (periode 2007-2008)

Namens de jury en in opdracht van de NVPMT werd de prijs uitgereikt door de Klaas van Roozendaalcommissie: Fred Dijk (Voorzitter), Ellen Roodvoets, Herman Prüst en Jan Abbas

In 2009 werd de Klaas van Roozendaalprijs gewonnen door Michel Probst.
Hieronder het juryrapport:
De Klaas van Roozendaalprijs is, zoals u weet, een prijs bedoeld voor een professional die zich onderscheid op het gebied van publicaties.

Het kan zijn dat iemand zich met één publicatie onsterfelijk maakt en daarom de prijs verdient, het kan een oeuvre prijs zijn voor iemand die veel heeft betekend voor de PMT in publicitaire zin of een prijs voor iemand die zich de laatste periode heeft onderscheiden met mooie artikelen. Bij de auteur die vandaag de prijs wint is het een combinatie. De laatste Klaas van Roozendaal prijs werd drie jaar geleden uitgereikt. Sinds die tijd heeft de prijswinnaar van vandaag niet stilgezeten. Hij…...inderdaad het is wederom een man………, publiceerde 12 artikelen in nationale en het merendeel in internationale tijdschriften. Hij schreef in dezelfde periode verschillende hoofdstukken in boeken, waaronder een handboek over eetstoornissen en een handboek over depressieve stoornissen. Hij is een steeds terugkerende auteur in de serie `Actuele themata uit de psychomotorische therapie’. Inderdaad, de prijs gaat dit jaar naar een Vlaming…..

Als we zijn gehele oeuvre bekijken levert dat een lijst op van 15 A4’tjes, dus als de Klaas van Roozendaal een prijs zou zijn voor de meest publicerende professional, dan zou hij zeker een kandidaat zijn: 47 publicaties in internationale tijdschriften, 20 artikelen in overige tijdschriften, 60 hoofdstukken in verschillende boeken, ruim 60 congresbijdragen. Zijn artikelen verschenen o.a. in het Nederlands, Engels, Frans, Duits, Slowaaks, Portugees, Spaans en Italiaans.

Zijn proefschrift in 1997 ging over `body experience in eating disorders’ en dat is ook het onderwerp waarover hij het meeste publiceerde. Maar hij publiceert ook over tal van andere PMT onderwerpen, soms alleen en soms met andere auteurs samen.

De verbinding tussen de Vlaamse en de Nederlandse PMT wereld is vreemd genoeg niet zo nauw. Daar zullen vast oorzaken voor zijn, maar dat vindt de jury niet zo interessant. Belangrijker is dat de Nederlanders en Vlamingen samen optrekken om de PMT een duidelijker plek te geven in de nationale en internationale literatuur. In een column op de PMT infosite van juli 2001 schrijft hij: “Het is daarom dringend dat de Nederlandse en Vlaamse psychomotorisch therapeuten nog meer naar elkaar zouden toe groeien. In het verleden werden zulke stappen genomen maar de laatste jaren zijn de samenwerkingsverbanden zeer beperkt. Is het niet hoogtijd dat we aan dezelfde koord trekken en zorgen voor een meer gestructureerd overlegplatform? Moeten we niet nadenken over een handboek of een basisboek psychomotorische therapie met als subthema observatie, evaluatie en therapie? Ik ben bereid om hieraan mee te werken. Wie voelt zich geroepen om mee aan de kar te trekken?”

Dames en heren, de Klaas van Roozendaalprijs gaat deze keer naar Michel Probst. De enige smet op zijn oeuvre is dat hij hier vandaag niet kan zijn. Hij is druk doende om het PMT vak te onderwijzen aan studenten in Italië.

Prijs voor beste Master Thesis:
Paul Verschuur – Aanvallen en ontspannen, Onderzoek naar het effect van ontspanningsoefeningen op mensen met epileptische aanvallen

Paul krijgt de prijs omdat hij, gezien het toenemende belang van onderzoek, een goed voorbeeld op masterniveau geeft van een gedegen en verzorgd methodisch effectonderzoek naar PMT-interventies in de praktijk. Paul geeft in duidelijke, heldere en compacte bewoording blijk van zijn kennis van het doen van onderzoek en heeft dat gerealiseerd in de korte beschikbare tijd van de master-opleiding.
Met het feit dat het onderzoek nu ook in artikelvorm is verschenen in het laatste Tijdschrift voor Vaktherapie draagt hij bij aan de ontwikkeling en beeldvorming van de PMT.
Zijn thesis prikkelde de juryleden omdat hij met het onderzoek “de angst van neurologen voor relaxatieoefeningen” ontkracht. Het is hiermee een goede aanzet voor vervolgonderzoek.

Prijs voor beste VU-scriptie:
Marc van Heyningen – The effects of T’ai Chi Ch’uan on Psychological Aspects of Well-Being, Short Literature Review 2007-2008

Marc schreef een praktisch bruikbaar artikel waarin hij een breed publiek, zowel PMT’ers als andere behandelaars, aanschrijft. Het artikel heeft een duidelijk persoonlijk gedreven toon, maar blijft tevens op uitstekend academisch niveau; prima review-werk ook.
Het artikel is, vertaald en ingekort, een echte aanrader voor ons vakblad.  Met zijn onderzoek naar de effecten van T’ai Chi sluit hij uitstekend aan bij de huidige dagelijkse praktijk en ontwikkelingen van o.a. de mindfulness based therapy. Hij geeft hiermee PMT’ers die willen functioneren in het integratieve gebied van lichaams- en bewegingsgerichte methodieken iets moois in handen. Met dit onderzoek tilt hij tevens de PMT-mogelijkheden voor de  doelgroep ouderen naar een hoger plan.

In deze categorie een eervolle vermelding voor Marieke de Wit – Gestural performance in children with Autism Spectrum Disorders.
Zij schreef een uitstekende review waarbij de academische relevantie sterk is en de praktische relevantie sterk kan worden. Ze opent wellicht het gebied van een nieuw onderzoeksterrein van classificerende en diagnostische mogelijkheden van PMT bij het autistisch spectrum aan de hand van gebaren die de kinderen maken.

Prijs voor beste HBO-scriptie:
Jacobine Schoemaker – De invloed van psychomotorische therapie en psycho-educatie op de kwaliteit van leven van hartrevalidanten.
Jacobine leverde een concreet werkstuk af. Vanuit een breed theoretisch kader werkt zij in haar scriptie toe naar het niveau van de zaal. Haar sluitende, transparant geschreven en heldere conclusies springen zeer in het oog.
Publicaties over PMT in de Revalidatie beginnen langzaam op gang te komen en deze scriptie mag daarom nog vernieuwend genoemd worden. Haar scriptie, en dan in het bijzonder de conclusies, heeft in de ogen van de jury vooral een grote profilerende waarde: een beginnend PMT’er in de revalidatie heeft iets in handen om zich te positioneren in de instelling waar hij of zij werkt. En dat is hard nodig.

Ook in deze categorie een eervolle vermelding voor Yde Stolper. De jury waardeert de relevantie van het onderwerp (“De borderline adolescent”) en het belang van het vertalen van theorie naar de praktijk in de zaal. Zij mistte echter goede literatuurverwijzingen in haar scriptie, waardoor de inhoud aan kracht en betekenis inboette.

2006
In 2006 werd de prijs uitgereikt door de voorzitter van de NVPMT dhr. Hans Delhaas. Dit jaar is de prijs gegaan naar Jan de Lange. 
Deze prijsuitreiking was zeker verrassend te noemen, omdat Jan de Lange behoorde tot de jury. Uitreiking van de prijs aan een jurylid is echter wel degelijk mogelijk, natuurlijk alleen als de beoogde prijswinnaar daar zelf geen weet van heeft…..En dat had Jan de Lange totaal niet!

In het uitgebreide juryrapport, dat door het bestuur is overgenomen, worden de volgende bijdragen van Jan genoemd aan het publiceren en laten publiceren over PMT: 1e hij is mede-initiator van de oprichting van de pmt-infosite, redacteur en publicist op die site, 2e hij is initiator en redacteur van 3 uitgaven over pmt, nl. ‘ Vak apart’ (2005), ‘PMT in de praktijk’ (2005) en het jubileumnummer van het tijdschrift voor pmt, 3e hij is initiator en redacteur van het tijdschrift voor Vaktherapie, 4e hij is publicist van diverse artikelen over de geschiedenis van de pmt (1998—2006), 5e hij is eindredacteur van het beroepsprofiel vaktherapeutische beroepen. 
Kortom: Jan heeft een zeer belangrijke initiërende rol bij het publiceren en laten publiceren van artikelen/boeken over de pmt. Publicaties die ook binnen het pmt-onderwijs een plek hebben gekregen. Hij loopt voorop als het gaat om nieuwe ontwikkelingen en betrekt in zijn enthousiasme vele vakgenoten, die anders misschien niet tot schrijven zouden zijn gekomen. 

De studentenprijzen zijn dit jaar uitgereikt door Mia Scheffers, lid van de commissie van de Klaas van Roozendaalprijs. 
De prijs voor de beste scriptie binnen de opleiding bewegingsagogie en psychomotorische therapie van de Hogeschool Windesheim te Zwolle is toegekend aan: Judith de Boer, voor haar scriptie: Blij met je lijf: de ware wonderen van water. De scriptie gaat over de behandeling van mensen met een angststoornis en een negatieve lichaamswaardering in een zwemcontext en over de voordelen van deze behandeling vergeleken met psychomotorische therapie in de zaal. 
Judith werpt daarmee een nieuw en verrassend licht op PMT in het zwembad als therapeutische interventie. De context water/zwembad, waarin de behandeling plaatsvindt, is een tot nu toe weinig geëxploreerde en weinig theoretisch verantwoorde therapiesituatie binnen de PMT. Dit geeft de scriptie extra relevantie voor het werkveld. 

De prijs voor de beste scriptie binnen de opleiding van de Vrije Universiteit, Faculteit der Bewegingswetenschappen, afstudeerrichting PMT is de prijs toegekend aan: Esther Hensen, voor haar scriptie: Agressieve jongeren met licht cognitieve beperkingen. Een literatuurstudie naar de mogelijkheden van psychomotorische therapie. 
Deze scriptie gaat over, licht verstandelijk gehandicapten. Over de psychomotorische behandeling van deze doelgroep is nog erg weinig gepubliceerd daardoor levert deze scriptie een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van de PMT binnen dit werkveld. Esther beschrijft een gefaseerd therapiemodel waarin via motivatie en versterken van zelfbeeld van de jongeren naar het aanleren van vaardigheden in het omgaan met agressie wordt toegewerkt. In de laatste fase is uitgebreide aandacht voor de transfer van de vaardigheden naar andere situaties. Deze scriptie levert een heldere en gedegen bijdrage aan de theoretische onderbouwing van PMT bij een belangrijke doelgroep. 

De prijs voor de beste scriptie binnen de voortgezette opleiding psychomotorische therapie van de Hogeschool Windesheim te Zwolle is toegekend aan: Kees v.d. Bos, voor zijn scriptie: Van bevriezen tot bewegen. PMT voor de behandeling van bewegingsvrees bij mensen met traumagerelateerde onverklaarbare chronische klachten. Kees schrijft in de inleiding dat zijn interesse voor mensen met onverklaarbare chronische klachten gegroeid is door deelname aan de Werkgroep - OCK (Onverklaarbare Chronische Klachten). De scriptie komt voort uit behandelvragen en problemen die zich in de praktijk voordoen. De behandeling van onverklaarbaar chronische klachten is maatschappelijk zeer relevant. De scriptie is een mooie en tegelijkertijd bondige beschrijving van de zoektocht van Kees naar een zo goed mogelijke behandeling van deze problematiek met behulp van bewegen en lichamelijkheid. Een procesgerichte benadering. De vraag of PMT een rol kan spelen in de behandeling van bewegingsvrees bij mensen met traumagerelateerde OCK staat in zijn zoektocht centraal. De scriptie van Kees is een voorbeeld van een goed weergegeven eigen ontdekkingsreis.

2004
In 2004 werden de prijs uitgereikt door mevrouw van Roozendaal- Bersee, weduwe van de in 1996 overleden Klaas van Roozendaal. Voor het eerst werd nu ook de studentenversie uitgereikt 
De prijs voor de professionals werd in de wacht gesleept door Dr. Monique Hammink. De prijs werd haar toegekend voor haar promotieonderzoek naar een instrument voor psychomotorische diagnostiek in de kinder- en jeugdpsychiatrie. Haar onderzoek is helder beschreven en belangrijk voor de professionalisering van de psychomotorische therapie in het kinder- en jeugdveld. Maar de relevantie van haar onderzoek reikt veel verder. Ook in de volwassenen psychiatrie bijvoorbeeld wordt het door haar ontwikkelde observatie-instrument al uitgeprobeerd.

Van de opleidingen kregen de volgende studenten een studentenprijs: 
Mirjam Speelman van de VO-PMT van Hogeschool Windesheim te Zwolle voor haar scriptie: 'Te veel prikkels: het stimuleren van de sensomotoriek binnen PMT als behandelingang bij kinderen met ADHD.' In haar afstudeerscriptie stelt Speelman de vraag welke interventies zinvol zijn om het kind met ADHD te leren de verschillende prikkels waar te nemen, te herkennen en er adequaat mee om te gaan. Ook voor de praktisch ingestelde lezer is het een prettig leesbaar en informatief geheel, waarmee Speelman laat zien dat onderzoek en praktijk elkaar niet bijten. 

De studentenprijs voor de BPT van Hogeschool Windesheim te Zwolle werd gewonnen door Franny Bakker voor haar scriptie. Franny schreef de scriptie naar aanleiding van haar stage in de kinder- en jeugdpsychiatrie in het Sophia kinderziekenhuis in Rotterdam. De scriptie is vanuit het hart geschreven en voorzien van veel actuele en goede literatuur. Empathie voor de cliënt gaat samen met een professionele manier van schrijven. 

De studentenprijs voor de Faculteit Bewegingswetenschappen van de Vrije Universiteit te Amsterdam is gewonnen door Drs. Jolanda van Rijssen voor haar onderzoek naar Stress Management Training. Een aangepaste versie daarvan verscheen reeds in het Tijdschrift voor Psychomotorische therapie. Zij laat in een helder betoog zien hoe op kleinschalige wijze praktijkonderzoek is op te zetten, dat zorgvuldig is verricht en dicht bij de werkvloer is gebleven. De conclusies zijn nuttig voor de praktijk, omdat zij betrekking hebben op de indicatiestelling voor Stress-Management Training, de ervaringen en waardering van patiënten voor SMT en trainers, en mogelijkheden aanreiken voor verdere ontwikkeling van stress management training.

2002
In 2002 werd de Klaas van Roozendaalprijs voor het eerst uitgereikt. Hans Delhaas, voorzitter van de NVPMT, reikte de prijs uit aan Dr. Ruud Bosscher. 
Met zijn onderzoek naar, en publicaties over runningtherapie heeft Bosscher de psychomotorische therapie met een evidence based behandeling verrijkt. Ruud Bosscher heeft deze werkwijze binnen de PMT inzichtelijk gemaakt, op effect onderzocht en theoretisch aangekleed. Het is een methode die bekend geworden is in de GGZ, en waarnaar in vaktijdschriften wordt verwezen.Voor de praktijk van de PMT is bovendien van belang dat de toepassing van deze methode niet aan een sportzaal gebonden is. Ook op een RIAGG kan runningtherapie worden aangeboden. Daarnaast wordt de prijs aan Bosscher toegekend omdat hij jarenlang een van de eindredacteurs was van het Tijdschrift voor Psychomotorische therapie en later van Bewegen en Hulpverlening. 
Tot slot mag ook zijn aandeel als redacteur van diverse boeken niet onvermeld blijven, evenmin als zijn eigen publicaties in die boeken.